Foto Headerfoto: © Edwin Paree

Rijkswaterstaat en Natuurmomenten verhoogden afgelopen herfst de Roggenplaat in de Oosterschelde. Zandhonger maakte de zandplaat langzaam platter en lager. De ophoging is van groot belang voor zowel de natuur als voor de veiligheid van de omgeving.

De Roggenplaat is een belangrijke plek voor trekvogels en rustende zeehonden. Daarnaast worden door de lagere plaat en stijging van de zeespiegel de golven heftiger en de belasting op de dijken groter. Zandsuppleties vormen een belangrijk onderdeel van de voorkeursstrategie Zuidwestelijke Delta.

Luchtfoto Roggenplaat
De Roggenplaat in de Oosterschelde Foto: © Edwin Paree

Voedselrijke Roggenplaat

Eric van Zanten begeleidde het project vanuit Rijkswaterstaat en is tevreden met het resultaat van de suppletie: ‘De voedselrijke Roggenplaat is belangrijk voor trekvogels en rustende zeehonden. Met het aanvullen van 1,4 miljoen kubieke meter zand blijft de Roggenplaat de komende 25 jaar in stand.’ Zandhonger zorgde voor het kleiner worden van de zandplaat. Technisch manager Kees van Westenbrugge van Rijkswaterstaat legt uit hoe dit komt: ‘Door de komst van de Oosterscheldekering is de stroming in en uit de Oosterschelde minder sterk. Met name tijdens stormen verdwijnt er zand in de naastgelegen geulen. De huidige stroming is niet sterk genoeg om het zand weer terug te laten stromen naar de Roggenplaat. Daardoor wordt de plaat steeds lager.’

Portretfoto Eric van Zanten
Eric van Zanten.
Portretfoto Kees van Westenbrugge
Kees van Westenbrugge.

Veilige dijken

De ophoging van de Roggenplaat is naast voor de natuur ook belangrijk voor de waterveiligheid rond de Oosterschelde. ‘Nu de Roggenplaat is opgehoogd, krijgen de dijken aan de zuidkant van Schouwen-Duiveland te maken met verminderde golfaanval’, vertelt Van Zanten. ‘Niet alleen door zandhonger kalft de plaat verder af en komt er steeds meer water op de plaat te staan. Dat gebeurt ook door de stijging van de zeespiegel. De golven worden door deze waterlaag niet meer afgeremd door de zandplaten en daardoor neemt de golfhoogte toe. Golven slaan dan harder tegen de dijken. De zandsuppletie is ook voor deze problemen een slimme oplossing en zorgt voor veilige dijken.’

Slim suppleren

Naast natuur en veiligheid spelen ook andere belangen rond de Roggenplaat, zoals de mosselkweek. Van Westenbrugge: ‘De mosselkwekers maakten zich zorgen dat de zandsuppletie hun percelen zou aantasten. Deltares heeft van tevoren onderzocht hoe het zand zo slim mogelijk kon worden neergelegd en verdeeld, om zo min mogelijk schade te veroorzaken. De aannemer Boskalis is daar in geslaagd, en het werk gebeurde in nauwe afstemming met de omgeving. De Roggenplaat zelf heeft een rijk bodemleven met kreeftjes, wormen, schelp- en schaaldieren. Bij het storten van een laag nieuw zand sterft een groot deel van het bodemleven af. Daarom zijn vooral minder rijke delen van de zandplaat opgehoogd. Om versneld herstel hier te stimuleren, werden proefvakken opgehoogd met een laagje voedselrijk zand van de Roggenplaat zelf. Daarnaast zijn op een aantal locaties in totaal 16,4 ton kokkels uitgestort. De methode bleek succesvol. Zo’n 95 tot 98 procent van de kokkels groef zich vrijwel gelijk in en daardoor blijft bodemleven continu aanwezig.’

Luchtfoto van zeehonden op de Roggenplaat
De Roggenplaat is een 'wegrestaurant' voor trekvogels en een rustplaats voor zeehonden. Foto: © Edwin Paree
Man houdt kokkels in zijn hand
Verschillende schaal- en schelpdieren, zoals kokkels, leven op de bodem bij de Roggenplaat.

Minister Cora van Nieuwenhuizen over de zandsuppletie Roggenplaat: ‘Met het ophogen van de Roggenplaat zorgen we niet alleen voor een voedselrijke zandplaat. We brengen hiermee verschillende belangen bij elkaar. We zorgen voor een slimme kustverdediging, bouwen aan een rijke en diverse natuur en creëren kansen voor economische ontwikkeling. Met dit mooie project hebben we hier in Zeeland weer veel nieuwe kennis opgedaan.’