Om Marken ook in de toekomst te beschermen tegen overstromingen gaat Rijkswaterstaat de dijk versterken. Deels gebeurt dat door een nieuwe dijk vóór de oude te leggen. De voorbereidende werkzaamheden zijn in overleg met alle betrokkenen volop aan de gang. Wel is er extra ecologisch onderzoek nodig en is de stikstofimpact nog niet duidelijk.

De Westkade en Zuidkade om Marken voldoen niet meer aan de huidige veiligheidsnormen.
Delen van de dijk kennen stabiliteitsproblemen. Ook is de dijk op een aantal plaatsen te laag en ligt de steenbekleding op veel plekken niet stevig. Daarom gaat Rijkswaterstaat de dijk om Marken versterken. De dijkversterking Marken is onderdeel van het Deltaplan Waterveiligheid en actueel project uit het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). Na de versterking is de dijk weer voor vijftig jaar robuust en veilig. De Noordkade van Marken is voldoende sterk en hoeft de komende decennia niet aangepast te worden.

Buitenwaartse dijkversterking
Na uitgebreid onderzoek naar beschermingsmogelijkheden voor Marken en na overleg met bewoners, partners en andere betrokkenen heeft de minister van Infrastructuur en Waterstaat in 2016 gekozen voor een buitenwaartse dijkversterking. In het gekozen alternatief wordt de dijk aan de Westkade en de Zuidkade aan de buitenkant van de huidige dijk versterkt. Dit gebeurt door in het water naast de oude dijk een nieuwe dijk aan te leggen, waarna de oude dijk wordt weggehaald. Marken wordt dus in feite een stukje groter. Maar de nieuwe dijk moet niet alleen veilig zijn en aan de nieuwste normen voldoen, hij moet ook passen in het landschap en bij de historie van Marken.

Binnen de dijkversterking zijn ook een vijftal plekken benoemd die vanwege hun bijzondere positie en ruimtelijke kwaliteit vragen om speciale aandacht: de haven, aansluiting Bukdijk, Paard van Marken, Rozewerf en aansluiting Verbindingsweg. Van deze ‘specials’ is een overzichtskaart gemaakt.

Ontwerpprojectplan
De buitenwaartse dijkversterking is beschreven in het ontwerpprojectplan Waterwet en in het Milieu Effect Rapport (MER). In het ontwerpprojectplan Waterwet staat beschreven waar de dijk aan moet voldoen, het maximale ruimtebeslag en waar bijvoorbeeld bankjes of natuurvriendelijke oevers moeten komen worden. Het MER geeft meer informatie over de impact van de werkzaamheden op de omgeving.
Beide plannen hebben dit voorjaar ter inzage gelegen. In totaal zijn er dertien zienswijzen ingediend. Het MER is in deze periode ook voorgelegd aan de Commissie m.e.r.

Rijkswaterstaat werkt momenteel aan de zogenoemde Nota van Antwoord. In de Nota van Antwoord worden de dertien binnengekomen zienswijzen beantwoord en aangegeven of en zo ja hoe de zienswijze heeft geleid tot een aanpassing in het definitieve projectplan Waterwet. Ook staat hierin wat het advies is van de commissie voor de m.e.r. en hoe het advies is toegepast. Het definitieve projectplan Waterwet, het bijbehorende MER, de Nota van Antwoord en de vergunning Wet natuurbescherming leggen we na afronding van het ecologisch onderzoek en helderheid over het omgaan met stikstof in 2020 ter inzage.

Extra onderzoek
De Commissie m.e.r. heeft Rijkswaterstaat gevraagd nader te onderzoeken of de kuifeenden op met name de Gouwzee last hebben van de werkzaamheden aan de dijk. Dit onderzoek vindt deze winter plaats. De resultaten van dit onderzoek en eventuele nadere maatregelen worden opgenomen in het definitieve Projectplan Waterwet.

Het is op dit moment nog niet duidelijk wat de precieze gevolgen voor het project dijkversterking Marken zijn van de uitspraak door de Raad van State over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) heeft in een brief aan de Tweede Kamer een lijst opgenomen van projecten die mogelijk gevolgen ondervinden van deze uitspraak. Daardoor is het nog niet duidelijk wanneer we de plannen in 2020 ter inzage kunnen leggen. De voorbereidingen op de dijkversterking kunnen wel doorgaan.

Onderhoud aan de dijk
Tot de dijkversterking gereed is, gaat het onderhoud aan de huidige dijk gewoon door. Het onderhoud is nodig om een veilige en stabiele dijk te houden, met oog voor natuur. De werkzaamheden bestaan uit maaien van de bermen, onderhouden van fiets- en voetpaden, verwijderen van onkruid en het inspecteren van de dijk. De aannemer controleert ook de waterkering en haalt riet uit de dijksloten weg, zodat het water goed blijft doorstromen. Ook worden er kleinere werkzaamheden uitgevoerd. Denk aan het weghalen van zwerfafval en het herstellen van verzakte bestrating. Voor al dit onderhoud zijn uitvoerders van de aannemer regelmatig op en rond de dijk aan het werk.

‘Dit is niet zomaar een dijkversterking, het is een voorbereiding op opnieuw leven met water.’

Samenwerken aan een veilig Marken
Rijkswaterstaat werkt samen met de gemeente Waterland, de Provincie Noord-Holland, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, de veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland en diverse maatschappelijke organisaties. Er is intensief overleg met de bewoners en organisaties op Marken, in het bijzonder met de werkgroep Dijkversterking, onderdeel van de Eilandraad Marken. Burgemeester Luzette Kroon van Waterland geeft aan heel blij te zijn met de samenwerking met bewoners: "Ik ben heel blij met dit proces van participatie. Met, door en daardoor ook vóór de inwoners van Marken is gezamenlijk gewerkt aan een prachtig project. Dit is niet zomaar een dijkversterking, het is een voorbereiding op opnieuw leven met water."

Blijf op de hoogte
U kunt op de hoogte blijven via de website van Rijkswaterstaat (www.rws.nl/markenveilig), waar u zich ook kunt abonneren op de nieuwsbrief dijkversterking Marken.