Met deze woorden sloot deltacommissaris Peter Glas zijn inleiding af op de brede conferentie Klimaatadaptatie Zuid-Nederland op 27 juni in het Evoluon in Eindhoven. De deltacommissaris benadrukte dat het daarbij niet alleen gaat om effectiviteit en efficiëntie van overheidsmaatregelen, maar ook om betrokkenheid en directe zeggenschap van de mensen die er wonen.

‘Inmiddels weten we dat het bij klimaatadaptatie gaat om méér dan technische kennis alleen. We hebben alpha-, beta- en gamma-kennis nodig, als we de wereld willen verbeteren. Ik zeg altijd: alpha + beta + gamma = delta. Juist in die strategische verbinding van kennis en ervaring uit diverse hoeken zit de oplossing om onze delta leefbaar te maken en gezond te kunnen doorgeven aan de jongere generaties.’

 ‘Samen aan de slag voor klimaatadaptatie’, dat was het motto van de conferentie. Bij de start van de conferentie vormden kinderen met beschilderde stenen het woord SAMEN op het podium. Dijkgraaf Patrick van der Broeck (Waterschap Limburg) trapte af met een oproep tot actie: ‘Praten is goed, maar doen is belangrijker.’ De conferentie was een gezamenlijk initiatief van het Regionaal bestuurlijk overleg Maas (Deltaplan Hoge Zandgronden, Delta Aanpak Waterkwaliteit en Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie Zuid-Nederland) en de Stuurgroep Deltaprogramma Maas (waterveiligheid langs de Maas). Op hun uitnodiging kwamen zo’n 250 vertegenwoordigers van betrokken overheden, bedrijven en maatschappelijke partners bijeen om elkaar te inspireren en samen in te gesprek te gaan over de toekomstige opgaven.

‘Praten is goed, maar doen is belangrijker’, aldus dijkgraaf Patrick van der Broeck. Bij de start van de conferentie vormden kinderen met beschilderde stenen het woord SAMEN op het podium Beeld Olga Tokarczyk

Bottom-up

Klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie en landbouwtransitie leiden tot opgaven op lokale en regionale schaal die bij uitstek in samenhang en gebiedsgericht zijn op te pakken. Dit vereist samenwerking van overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en burgers. Niet op de traditionele manier met lange beleidstrajecten van overheden, maar via een bottom-up aanpak die spelers activeert en die slimme oplossingen in gebieden laat ontstaan. ‘De noodzaak voor transitie is groot en er moet snel gehandeld worden. Door urgentie én perspectief te schetsen, komen mensen in beweging’, zo is de ervaring van Lambert Verheijen, dijkgraaf van Waterschap Aa en Maas.

’Door urgentie én perspectief te schetsen, komen mensen in beweging’

Om tot een klimaatbestendig Zuid-Nederland te komen, is samenwerking onontbeerlijk. Belangrijk daarbij is de manier waarop we met elkaar samenwerken, zo stelde dijkgraaf Van der Broeck. Hij riep op dat te doen vanuit het belang van de ander. Niet jezelf centraal stellen en zeggen: ‘wat goed is voor mij, is goed voor een ander’, maar beginnen met ‘wat goed is voor een ander, dat is goed voor mij’ . Als je dat als basis neemt, dan gaat de samenwerking daarna als vanzelf, aldus Van der Broeck.

Samenwerking was op het congres ook nodig om op tijd te ‘ontsnappen’ uit de Escaperoom klimaatadaptatie. In deze escaperoom doorliepen de deelnemers het proces dat gemeenten vanuit het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie in de praktijk uitvoeren, namelijk: stresstest, risicodialoog en het opstellen van een uitvoeringsprogramma.

In en tussen de verschillende deelsessies zijn veel nieuwe contacten gelegd tussen deelnemers voor de uitwerking van concrete uitvoeringsprogramma’s tot en met 2027.

Herontwerp

De kersverse gedeputeerde Rik Grashoff, tevens voorzitter van de Stuurgroep Deltaprogramma Maas, sloot de werkconferentie af. ‘Ik heb vandaag gevoeld dat sprake is van een hoge betrokkenheid bij het vraagstuk en een sterke motivatie bij iedereen om samen te komen tot een klimaatbestendige regio.’ Grashoff concludeerde bovendien dat er vanuit verschillende programma’s en op verschillende schaalniveaus al hard gewerkt wordt aan deelopgaven. Hij onderstreepte dat daarbij meer dan nu aandacht nodig is voor het schaalniveau van beeklandschappen, hoge zandgronden en stroomgebieden met een eigen identiteit, omdat daar zaken samen komen. Grashoff: ‘Zowel in  de stad als in het landschap moeten we komen tot een soort herontwerp, een heruitvinding van het landschap.’

Meer weten?

Ga dan naar klimaatadaptatiezuidnederland en bekijk de introductiefilm en de aftermovie, lees de conclusies van de verschillende deelsessies en scrol door de presentaties van de sprekers.