Eind september valt in New York bij de Verenigde Naties (VN) het startschot voor een internationaal actiejaar om klimaatweerbaarheid onder de aandacht te brengen en te versterken.  Nederland speelt daarbij een vooraanstaande rol. Het organiserende Global Center on Adaptation was immers een Nederlands initiatief, waar IenW-minister Cora van Nieuwenhuizen voor verantwoordelijk is. Het Nederlandse Deltaprogramma staat internationaal goed bekend en de wereld kijkt daarom naar Nederland als leider op het gebied van een gedegen en klimaatadaptieve aanpak.

Het Global Center on Adaptation (GCA) stelt zich ten doel om de weerbaarheid tegen het veranderende klimaat in de wereld te vergroten. Het gaat dan vooral om een actiegerichte inzet van alle aangesloten partijen. Nederland heeft met name een actieve rol op het gebied van Water en Infrastructuur. Een kans voor Nederland om onze aanpak in de schijnwerpers te zetten en andere overheden te assisteren in een adequate aanpak die passend gemaakt moet worden op de lokale cultuur en omstandigheden aldaar.

Oprichting van het Global Center on Adaptation in Den Haag, 16 oktober 2018, met onder meer Ban Ki-moon, premier Mark Rutte en minister Cora van Nieuwenhuizen (IenW).

Het GCA bestaat uit een raad van commissarissen en een coördinerend centrum. De commissarissen zorgen voor de politieke betrokkenheid en mondiale commitment om de wereld in beweging te krijgen voor meer weerbaarheid tegen het veranderende klimaat. Dit is in lijn met het Klimaatverdrag waar ook klimaatadaptatie expliciet om aandacht vraagt. De commissie wordt geleid door Ban Ki-moon, secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Bill Gates, covoorzitter van de Bill & Melinda Gates Foundation, en Kristalina Georgieva, CEO, Wereldbank. De commissie bestaat uit 32 commissarissen en 19 convocaties, die alle regio's van de wereld vertegenwoordigen. Een wereldwijd netwerk van onderzoekspartners en adviseurs steunt de commissie, die op 16 oktober 2018 in de Ridderzaal in het leven werd geroepen.

'Nederland geeft leiding aan de actiesporen Water en Infrastructuur'

Minister Cora van Nieuwenhuizen

Motor onder de motorkap

Het Global Center, gevestigd in Rotterdam, zorgt voor de coördinatie van alle processen in nauwe samenwerking met het World Resources Institute (WRI). De motor onder de motorkap dus en inhoudelijk gevoed voor overheden, kennisinstituten en ondersteunende organisaties. Tijdens de laatste bijeenkomst van de Global Commission in Dhaka heeft minister Van Nieuwenhuizen het initiatief genomen om een specifiek ‘Action Track on Water’ te starten. Dit is goed ontvangen en de Wereldbank gaf meteen aan als co-trekker van het Action Track mee te willen werken. Nederland heeft ook een leidende rol in het Action Track Infrastructuur. Op 24 september aanstaande, tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York, wordt het jaar van actie ingeluid. Alle Action Tracks, waaronder Water en Infrastructuur, moeten dan tot uitvoering worden gebracht.

Actiespoor Water
De Action Track Water richt zich met name op het versnellen, opschalen en financierbaar maken van concrete acties. In lijn met het recent verschenen rapport Geography of Future Water Challenges van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), liggen de grootste uitdagingen in stedelijke gebieden, kustvlaktes, grensoverschrijdende stroomgebieden en de gebieden die met waterstress te maken hebben (drylands).

De Action Track Water is een oproep aan de wereld om organisatie en overheden uit te dagen om bij te dragen aan de actie agenda. Het gaat hier om ‘best practices’ die kunnen worden opgeschaald, innovaties, geodata voor besluitvorming en infrastructuurplanning. Ook het ontsluiten van financiering is een essentieel onderdeel van het Action Track Water. Verbinding wordt gemaakt met het Green Climate Fund waar 8 miljard euro is belegd voor ontwikkelingslanden  specifiek voor inzet op klimaatadaptieve maatregelen (waarvan 2 miljard direct aan water gerelateerd). Een breed gedeeld beeld van financieringsfondsen is dat er een tekort is aan goede en duurzame projecten. Binnen het Action Track Water wordt ingezet op het in kaart brengen van een top-100 succesvolle projecten die tot opschaling kunnen leiden evenals het opstellen van richtlijnen om waterprojecten beter te laten aansluiten op de financiële fondsen.

'Kennisuitwisseling is een belangrijke drijfveer om de internationale inzet te stimuleren'

Ban Ki-moon

Deltaprogramma en het GCA

Het Deltaprogramma krijgt internationaal veel aandacht. Nederland staat bekend als de best beschermde delta in de wereld met een unieke preventieve en adaptieve aanpak. Besluitvorming op basis van feitelijk onderzoek, meerlaagse veiligheid als uitgangspunt, stresstesten met oog voor de toekomst, multifunctionele infrastructuur...; veel principes en instrumenten die gehanteerd worden in Nederland zijn waardevol voor andere landen die te kampen hebben met bestuurlijke organisatie van integraal watermanagement, infrastructuurplanning, overstromingen, toenemende droogte, waterkwaliteit en daling van grondwater. Kennisuitwisseling is een belangrijke drijfveer om de internationale inzet te stimuleren en een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het stimuleert bovendien de economische samenwerking. Ook het halen van kennis is voor Nederland van belang. Zeker op het gebied van droogte is er veel ervaring in de wereld.

Het jaar van actie
De september-bijeenkomst in New York valt dus het startschot voor een actiejaar voor klimaatadaptatie. Dit op basis van de ambities en doelen die in de verschillend Action Tracks zijn vastgelegd. Onderdeel van het actiejaar is de Internationale Summit voor Klimaatadaptatie georganiseerd door het GCA op 22 oktober 2020 in Nederland. 

Voor vragen kunt u contact opnemen met Martien Beek (Staf Deltacommissaris - Internationaal) martien.beek@minienw.nl