Onder de kop Sterke alliantie voor sterke dijken staat in het nieuwe programmaplan van Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP) hoe de grootste infrastructuele waterveiligheidsopgave sinds de Deltawerken wordt uitgevoerd. De ambitie is fors. In 2050 moet 1100 kilometer aan primaire keringen zijn versterkt om te voldoen aan de wettelijke normen van de Waterwet. Dat betekent dat de komende periode steeds meer projecten in uitvoering gaan. Een bijzonder samenwerkingsverband van Rijkswaterstaat (RWS) en de waterschappen moet daarvoor zorgen. Zes zogeheten alliantieprincipes zijn vastgesteld om het samenwerken verder te professionaliseren.

Zo werken we samen!

De alliantieprincipes beschrijven een gezamenlijke set van waarden en normen die richting geven aan gewenste houding en gedrag van betrokken medewerkers en bestuurders. Tijdens de Dijkwerkersdag in april zijn ze bestuurlijk bekrachtigd. Dat gebeurde onder leiding van Michéle Blom (namens Rijkswaterstaat) en Hetty Klavers (namens de waterschappen). 'Basis voor een goede samenwerking is gelijkwaardigheid en vertrouwen', stelt HWBP-programmadirecteur Erik Wagener daarbij vast. 'Met het vaststellen van de alliantieprincipes hebben we een prachtige basis gelegd. We komen elkaar de komende jaren veelvuldig tegen. Met deze afspraken kunnen we elkaar scherp houden in de samenwerking. Zodat we onze krachten nog beter kunnen bundelen en er met elkaar voor zorgen dat we de grootste dijkversterkingsopgave ooit voor elkaar krijgen.'
Dat doen we echt samen, benadrukt Wagener. 'De alliantieprincipes zijn nadrukkelijk dus niet voor de bühne bedoeld. We gaan er daadwerkelijk mee aan de slag, Bijvoorbeeld door ze op de agenda van een overleg terug te laten komen. Zo werken we aan een klimaat waarin de alliantieprincipes een vanzelfsprekendheid worden en we elkaar kunnen aanspreken op elkaars gedrag.

Voor het Hoogwaterwaterbeschermingsprogramma (HWBP) zijn de volgende zes alliantieprincipes benoemd:

Best for Program
We handelen vanuit het collectief belang van de alliantie als geheel en we werken gezamenlijk aan maatschappelijke optimale oplossing voor waterveiligheid.
Hetty Klavers, bestuurslid Unie van Waterschappen en portefeullehouder HWBP: 'Nu er in het Hoogwaterbeschermingsprogramma steeds meer projecten in de uitvboeringsfase komen, betekent dit dat de samenwerking tussen waterschappen en Rijkswaterstaat intensiever wordt. Daarom is het belangrijk om vanuit een collectief belang te opereren. Er zijn geen hokjes, we doen dit samen en delen de verantwoordelijkheid. Alleen zo kunnen we van elkaars expertises profiteren en samen tot de beste oplossingen komen.

Transparant
We zijn open naar elkaar. Als ons individuele belang botst met het collectieve belang, maken we dit bespreekbaar. Michèle Blom, directeur-generaal Rijkswaterstaat: ‘Om Nederland te behouden als best beveiligde delta, staan we de komende decennia voor een grote opgave. Dat vraagt om een gezamenlijke aanpak met de partners binnen HWBP. Vertrouwen is essentieel in een effectieve samenwerking en dat bereik je alleen door zuivere en duidelijke communicatie.’

Voorspelbaar en verrassingsvrij
We maken risico's en issues vroegtijdig bespreekbaar, zodat hierop gezamenlijk gestuurd kan worden en besluiten zorgvuldig tot stand kunnen komen.
Martin Schepers, programmamanager HWBP Waterschap Rivierenland: ‘Wanneer deel je wat met wie? Dat kan een lastige spagaat zijn. Het is goed om hier vooraf een bandbreedte over af te spreken, zodat je binnen je eigen organisatie je werk kunt doen en daarbuiten niemand zenuwachtig wordt. Dat betekent dat je dichter naar elkaar toe moet. In taal, in planning en in keuzes. Dat is een continue proces waarbinnen je een middenweg moet vinden die voor alle partijen past. Dit principe helpt ons hier scherp in te blijven.’

Solidair
We dragen gezamenlijk bij aan de financiering en uitvoering van de Nederlandse versterkingsopgave, ongeacht onze individuele belangen. We zijn gelijkwaardig en samen verantwoordelijk.
Frans ter Maten, heemraad Waterschap Vallei en Veluwe: ‘Het mooie van het HWBP-principe ‘solidair’ is dat hoog en laag Nederland zich beiden verantwoordelijk voelen voor de waterveiligheid van 60 procent van Nederland. En dat de financiering van het HWBP dus door iedere inwoner van Nederland wordt opgebracht, ongeacht of hij/zij risico loopt te overstromen. Voor mij is dat in essentie de betekenis van solidair zijn; namelijk zorg voor wij in plaats van zorg voor ik.’

Betrouwbaar
We maken heldere afspraken met elkaar en komen die na.
Margreet Krol, Omgevingsmanager Waterschap Drents Overijsselse Delta: ‘Je kunt pas samenwerken als je een betrouwbare partner bent. Dat kan alleen als je duidelijk bent en afspraken nakomt. Zo bouw je aan vertrouwen en kun je waarde toevoegen aan je plan. Door helder te zijn over het proces en daar strak op te sturen, weten mensen wat ze in welke fase kunnen verwachten. Zacht op de mens, hard op het proces. Zo bereik je een win-win.’

Rolzuiver
We vervullen verschillende rollen in het HWBP (uitvoerder, financier, toezichthouder, kadersteller) en combineren deze soms. We zijn rolzuiver in het belang dat we behartigen.
Eisse Luitjens, loco dijkgraaf Waterschap Noorderzijlvest: ‘Waterschappen, het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Rijkswaterstaat zitten met verschillende rollen aan tafel. Het is goed om deze in beeld te brengen en te bespreken aan welke tafel welke rol hoort. Als de rollen helder zijn, kan ieders inbreng beter beoordeeld worden en kunnen we gezamenlijk sneller handelen. Dat maakt de samenwerking op alle niveaus slagvaardiger!’

De alliantieprincipes werden formeel bekrachtigd tijdens de Dijkwerkersdag op 11 april jl. Op de website van het HWBP www.hoogwaterbescherming.nl staat een videoverslag van deze dag in de vorm van een Aftermovie. Op de website is ook een digitale versie te vinden van het programmaplan.