Het Deltaprogramma opereert in een dynamische omgeving, waarin externe ontwikkelingen plaatsvinden die de opgaven en oplossingen kunnen beïnvloeden. En waarin ook nieuwe inzichten ontstaan, bijvoorbeeld over een mogelijk snellere zeespiegelstijging en over faalmechanismen van dijken. En waarin, ten slotte, maatschappelijke preferenties kunnen verschuiven. Het Deltaprogramma kiest daarom voor een adaptieve aanpak: ontwikkelingen kunnen aanleiding zijn om eerder vastgestelde voorkeursstrategieën en (delta)beslissingen aan te passen. Conform de Deltawet gebeurt dit jaarlijks en zesjaarlijks.

Jaarlijks wordt op basis van de uitkomsten van MWH bepaald of het Deltaprogramma op schema ligt wat betreft de uitvoering van de afgesproken projecten. Daarnaast vindt iedere zes jaar een systematische herijking plaats van de deltabeslissingen en voorkeursstrategieën, zoals die zijn vastgelegd in het Deltaprogramma 2015 (DP2015). Doel van de zes-jaarlijkse herijking is zorgvuldig te checken of er ontwikkelingen zijn die het nodig maken om de deltabeslissingen en strategieën aan te passen en, voor zover van toepassing, voorstellen te doen voor aanpassingen.

Nieuwe ‘foto’

De eerste herijking zal van half 2018 tot 2020 zijn beslag krijgen, zodat gerapporteerd kan worden in DP2021. Het resultaat van de zes-jaarlijkse herijking zijn up-to-date deltabeslissingen en voorkeursstrategieën: een nieuwe ‘foto’ na een zorgvuldige check en eventuele nieuwe aanpassing als reactie op externe en interne ontwikkelingen, waarin de eerder gemaakte aanpassingen (DP 2016 t/m DP 2020) zijn verwerkt.

In de bijeenkomst van de Nationale Stuurgroep van 31 mei 2018 zijn de hoofdlijnen voor de herijking vastgesteld. De deelprogramma’s (Thema’s en Gebieden) van het Deltaprogramma hebben vervolgens voor hun thema en hun regio in beeld gebracht welke ontwikkelingen zij in de herijking willen meenemen. In aanvulling daarop is, op verzoek van de deltacommissaris, door de Signaalgroep1 in beeld gebracht welke generieke ontwikkelingen in de herijking meegenomen zouden moeten worden. Samen vormen zij het voorstel voor de ‘scope’ van de herijking.

Bepalen relevantie

In de bijeenkomst van 29 november jl. heeft de Nationale Stuurgroep kennisgenomen van het advies van de Signaalgroep en is akkoord gegaan met de scope voor de zes-jaarlijkse herijking. In de volgende stap van het herijkingsproces brengen de thema’s en gebieden mogelijke aanpassingen van de huidige deltabeslissingen en regionale voorkeursstrategieën in beeld. In een werksessie met de programmamanagers en projectleiders van de herijking is afgetrapt voor deze fase. Hierin is geoefend met het bepalen van de relevantie van verschillende ontwikkelingen voor de elementen van de deltabeslissingen en voorkeursstrategieën.

De komende maanden worden waar nodig onderzoeken, ontwerpateliers en werksessies georganiseerd om gevoel te krijgen voor wat mogelijke aanpassingen zouden kunnen zijn. De uitkomsten daarvan komen aan bod in de Nationale Stuurgroep Deltaprogramma van april 2019, waarna de meest kansrijke van de voorgestelde aanpassingen verder worden uitgewerkt. Daarna bespreekt de Stuurgroep Deltaprogramma de aanpassingen.

Kalender zesjaarlijkse herijking
Kalender zesjaarlijkse herijking

Advies Signaalgroep

Op verzoek van de deltacommissaris heeft de Signaalgroep in beeld gebracht welke Deltaprogramma-brede ontwikkelingen meegenomen zouden moeten worden in de zes-jaarlijkse herijking. Kort samengevat adviseert de Signaalgroep om in de herijking:

  1. Expliciet rekening te houden met de mogelijke consequenties van de versnelde zeespiegelstijging voor de huidige Deltabeslissingen en voorkeursstrategieën en waar nodig een eerste inventarisatie uit te voeren van de aanpassingen (in planning, dimensioneel, type interventie) die wellicht nodig kunnen zijn; en in beeld te brengen wat op korte termijn nodig is om deze aanpassingen op (langere) termijn te kunnen doorvoeren;
  2. Expliciet rekening te houden met toenemende kans op extreem lage afvoeren, zowel voor de Rijn als Maas;
  3. Het landgebruik en de bevolkingsontwikkeling uit de WLO 20152 scenario’s te betrekken bij het herijken van de gebiedsgerichte strategieën voor waterbeschikbaarheid en ruimtelijke adaptatie, en een eerste gevoeligheidsanalyse uit te voeren op de mogelijke betekenis hiervan voor de eerste evaluatie van de waterveiligheidsnormen in 2023;
  4. Met betrekking tot de klimatologische droogte de volgende drie punten mee te nemen in de herijking van de regionale zoetwaterstrategieën: een toenemende kans op een droog voorjaar; expliciete aandacht voor het onderscheid tussen gebieden die vanuit het hoofdwatersysteem gevoed kunnen worden en de hoge gronden en zuidwestelijke delta die vooral van neerslag en grondwater afhankelijk zijn; de afname van het beregend areaal (door afname van het areaal landbouwgrond), en de toename van het beregenbaar areaal (er worden meer beregeningssystemen aangelegd);
  5. De dit jaar door KNMI/STOWA gepubliceerde maatgevende piekintensiteiten van kortdurende (2 uur) en langdurende (48 u) neerslag mee te nemen in de stresstesten van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie;
  6. Vooruitlopend op de nieuwe KNMI scenario’s in 2021 de trend van oplopende temperaturen tijdens hittegolven en toenemend aantal tropische nachten mee  te nemen in de stresstesten van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie.

1De Signaalgroep bestaat uit deze partijen: CPB, Deltares, KNMI, PBL, RWS/WVL, WUR en staf Deltacommissaris

2Sociaal-economische ontwikkelingen, met doorvertaling naar landgebruik en bevolkingsdichtheid