Het tempo van de dijkversterkingen gaat de komende decennia weer flink omhoog. Er is zelfs sprake van verdubbeling van het aantal kilometers per jaar in verband met de nieuwe veiligheidsnormen. Vijf vragen aan Erik Wagener, algemeen directeur bij het Hoogwaterbeschermingsprogramma, onderdeel van het Deltaprogramma Waterveiligheid. Sinds juni dit jaar vormt hij, samen met Eric Withaar (directeur Bedrijfsvoering en Control), de nieuwe directie van het HWBP.

Erik Wagener – voorheen directielid bij Waterschap Drents Overijsselse Delta – is in juni dit jaar aangetreden als algemeen directeur op een moment dat het HWBP zich ontwikkelt richting een uitvoerende fase waarbij vanaf 2020 het aantal projecten en kilometers sterk toeneemt. Die versnelling is nodig omdat bij eerdere toetsingsrondes ruim 1.100 kilometer dijk is afgekeurd en met de komst van de nieuwe risiconormen komt daar naar verwachting nog eens 800 kilometer bij. In 2050 moeten al deze dijken weer op orde zijn.

Erik Wagener is in juni dit jaar aangetreden als algemeen directeur van het HWBP

1. U bent de nieuwe algemeen directeur/kwartiermaker HWBP, met welke opdracht bent u aan deze functie begonnen?

‘De nieuwe directie heeft de opdracht het HWBP naar de uitvoeringsfase te loodsen. Het programma is de afgelopen jaren steeds verder verrijkt met nieuwe projecten. Deze projecten zullen de komende jaren tot realisatie komen. Beheerders gaan een lastige klus klaren; het gaat vaak om complexe, grote projecten op basis van een geheel nieuw beleidsinstrumentarium. Deze schaalsprong stelt nieuwe eisen aan de beheersing en organisatie van het programma. We gaan de samenwerking tussen programma en projecten intensiveren en het programmabureau versterken.’

2. Tijdens het afgelopen Deltacongres op 1 november in Zwolle reikte u het HWBP projectenboek 2019 uit aan  deltacommissaris Wim Kuijken. Op welk(e) project(en) bent u trots en waarom?

‘Ik ben trots op het hele programma! Het HWBP is een lange ketting met veel mooie kralen. Als je alle projecten zo bij elkaar ziet in een dik boek, dan begrijp je hoe spectaculair deze opgave is. En er komen nog nieuwe projecten bij, want nog niet alle keringen zijn beoordeeld.’

Lees hier: HWBP Projectenboek 2019

3. Door de nieuwe risiconormen neemt het aantal strekkende kilometer te versterken dijken toe van 25 naar 50 kilometer per jaar. Hoe gaat u dat organiseren?

‘Diverse beheerders maken zich op voor de realisatie van forse waterveiligheidsprojecten langs de grote rivieren, en ook het programmabureau wordt versterkt om het grotere volume aan projecten aan te kunnen. Het is alle hens aan dek. Terwijl we nog moeten wennen aan de spelregels van de nieuwe veiligheidsnormering komt het tempo van de versterking in een stroomversnelling. Saai zal het voorlopig niet worden bij het HWBP. Gelukkig zagen we deze ontwikkeling al een tijdje aankomen.’

’Werken aan waterveiligheid zal altijd een cyclisch, adaptief karakter hebben’

4. Het Deltaprogramma 2019 toont nieuwe inzichten rond een mogelijk versnelde stijging van de zeespiegel. Heeft dit nog invloed op het HWBP?

‘De projecten die we nu voorbereiden hebben een kortere horizon en zijn daarom altijd zinvol. Voor de langere termijn is dat minder duidelijk, omdat die voorspellingen nog een grote bandbreedte hebben. Het is belangrijk steeds de nieuwste inzichten te betrekken in de plannen. Eigenlijk is dat niet zo nieuw. Werken aan waterveiligheid zal altijd een cyclisch, adaptief karakter hebben. Je checkt periodiek – steeds met de jongste inzichten en prognoses –  en je versterkt waar nodig. Nederland is nooit af.’

5. Kernwoorden binnen het (werk van het) HWBP zijn: ‘sober en doelmatig’. Toch is er ook die behoefte om te zoeken naar een meer integrale aanpak, met ruimte voor meekoppelkansen en respect voor ruimtelijke kwaliteit. Er is bijvoorbeeld gestart met het programma Integraal Riviermanagement, dat dicht tegen het HWBP aan schuurt. Hoe kijkt u hier tegenaan, c.q. hoe kan dit effectief worden georganiseerd?

‘We zien dat waterschappen hun waterveiligheidsopgaven met veel ambitie oppakken en daarbij verder kijken dan alleen het dijklichaam. Dijkprojecten worden zo gebiedsprojecten, waarin verschillende partijen hun wensen bij elkaar leggen en kijken of daar wat moois van te maken is. Beheerders komen daarbij steeds vaker in een rol van gebiedsregisseur, omdat juist HWBP-projecten gebiedsontwikkeling in een stroomversnelling kunnen brengen. Zonder goede regionale samenwerking draait een dijkproject vroeg of laat vast. Integraal Riviermanagement biedt nieuwe kansen om projecten integraler aan te pakken. Rond een rivier spelen uiteenlopende belangen die om een samenhangende aanpak vragen.'