Begin juli heeft de Stuurgroep Deltaprogramma Maas het Ruimtelijk Perspectief Maas (RPM) vastgesteld. Dat plan is in de eerste helft van 2018 door betrokkenen vanuit de regio en het Rijk in vier ontwerpateliers ontwikkeld en brengt de belangrijkste beleidsopgaven langs de Maas tot 2050 integraal in beeld. Integraal riviermanagement is ook een nieuw voorstel in het Deltaprogramma 2019.

In het Ruimtelijk Perspectief Maas (RPM) is op verschillende abstractieniveaus naar de Maas en haar omgeving gekeken: internationaal, nationaal en regionaal. Op basis van deze gelaagdheid is gekeken waar belangrijke knooppunten zijn en waar meerdere beleidsdoelen (natuur, scheepvaart, recreatie en toerisme, et cetera.) elkaar raken en waar dus sprake is van meervoudige beleidsopgaven. In het RPM zijn de opgaven, kansen en perspectieven in één beeldtaal uitgewerkt voor vier deelgebieden. Deze deelgebieden zijn tot stand gekomen op grond van hun onderscheidende kernkwaliteiten.  

VIer deelgebieden met samenhangende kansen voor gebiedsspecifieke uitwerking. Bron: Strootman landschapsarchitecten 2018.

Basis voor lange termijn

Het RPM is een belangrijke bouwsteen voor de langetermijnstrategie Maas, die de Maaspartners samen ontwikkelen. Het brede en integrale perspectief van het ruimtelijke plan sluit prima aan bij de koers die het rijk voor de zomer heeft ingezet richting integraal riviermanagement en de ambitie om op de lange termijn een krachtig samenspel van dijkversterking, rivierverruiming én gebiedsontwikkelingen te borgen.

Zuidelijke Maasvallei: de Loire van de Lage Landen

In het toekomstbeeld voor het meest zuidelijke deelgebied van de Maas, tussen Eijsden en Roermond, is het landschap in 2050 één aaneengesloten en grensoverschrijdend, natuurlijk en recreatief rivierpark. Het stedelijke landschap van Roermond en Maastricht vormt in dat beeld een mooi contrast met het omliggende rivierlandschap. Het rivierpark draagt bij aan de kwaliteit van de stad en versterkt het vestigingsklimaat.

‘Zowel de geformuleerde opgave in het RPM als het geschetste regioperspectief passen de stad Maastricht prima’, zegt de Maastrichtse wethouder Gert Jan Krabbendam. ‘Voor onze stad is de bescherming tegen hoogwater een grote opgave. Een forse verhoging van bestaande waterkeringen is funest voor de verbinding met en de beleving van de rivier in onze stad. Binnen het project Zuidelijk Maasdal zetten we dan ook in op rivierverruiming in combinatie met stedelijke ontwikkeling en mogelijkheden om de identiteit van de stad te behouden en te versterken. Daarbij hebben we volop aandacht voor kansen om het landschap te verfraaien, de toegankelijkheid te verbeteren en de recreatieve mogelijkheden te bevorderen. Ook voor het oplossen van knelpunten in de vaarweg en hitte- en droogtebestrijding is aandacht. Ik ben dan ook blij met dit integrale ruimtelijke perspectief. Om op termijn te komen tot duurzame oplossingen moeten we de zaken in samenhang aanpakken!’

Maas
Het Maasoeverpark wordt een belangrijk uitloopgebied voor 's-Hertogenbosch

Landschapspark van de Bedijkte Maas

De Maas vanaf Cuijk tot voorbij ’s-Hertogenbosch kenmerkt zich door een combinatie van meanders en kanalisatie en door aaneengesloten natuurgebieden, forten, linies, vestingstadjes, dijkdorpen en kloosters. Het perspectief voor dit deelgebied richt zich op het combineren van rivierverruiming met oude landschapspatronen – denk aan meanders, kanalen en bakenbomen – en op een juiste balans tussen recreatief gebruik, natuurontwikkeling en landbouw. Hierdoor ontstaat een samenhangend landschapspark met een grote recreatieve waarde voor bewoners en recreanten.

‘Het geschetste perspectief sluit naadloos aan bij onze ambitie om rivierverruiming en waterstandsdaling te combineren met een kwaliteitsverbetering op verschillende fronten. Onze uitdaging is om een breed pallet van doelen en factoren op een samenhangende en integrale manier te verbinden en zo een aantrekkelijk én duurzaam veilig gebied te realiseren. Dit draagt bij aan het behoud van de kwaliteiten van het gebied waardoor de kwaliteit van de woon- en leefomgeving toeneemt en waarmee het vestigingsklimaat wordt verbeterd’, aldus gedeputeerde Johan van den Hout van de provincie Noord-Brabant, tevens voorzitter van de stuurgroep Bedijkte Maas.