Op 30 november was de eerste bijeenkomst van de Stuurgroep Deltaprogramma op weg naar Deltaprogramma 2019. De Stuurgroep besprak naast een aantal stappen en inzichten over de voortgang sinds Deltaprogramma 2018 onder meer de voortgang in de governance van Ruimtelijke adaptatie. Ook blikten de leden terug op het Deltacongres op 2 november.

Meten, weten en handelen

Het vergaren van sturingsinformatie over de voortgang van het Deltaprogramma loopt via de systematiek meten, weten, handelen. De stuurgroep werd geïnformeerd over de acties en aanpak naar aanleiding van de signalen over een versnelde zeespiegelstijging en een toenemende piekbuien (zie artikel ‘externe ontwikkelingen onder vergrootglas’) en de acties om de systematiek meten, weten, handelen verder uit te werken.

Voortgang Deltaprogramma

De gevolgbeperking van overstroming (laag 2 van meerlaagsveiligheid) is een belangrijk onderdeel van het overstromingsrisicobeleid en heeft een grote samenhang met de aanpak van wateroverlast. De Stuurgroep stemde in met het instellen van een werkgroep gevolgbeperking overstroming/wateroverlast die in 2018 de mogelijkheden voor gevolgbeperking van overstroming en wateroverlast in beeld brengt inclusief mogelijke maatregen. De werkgroep, die rapporteert aan de Stuurgroep Deltaprogramma, zal ook een voorstel doen over de vormgeving van de samenwerking ten aanzien van de tweede laag, inclusief de ophanging binnen de governance van het Deltaprogramma. De werkgroep rapporteert eind 2018 aan de Stuurgroep Deltaprogramma en wordt bemenst vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (voorzitter), het Deltaplan RA en vertegenwoordigers van provincies, veiligheidsregio’s, waterschappen en gemeenten.

Stresstest

Voor Ruimtelijke adaptatie stond verder de stand van zaken van de gestandaardiseerde stresstest op de agenda. Als eerste stap naar de standaardisatie is de Klimaateffectatlas beschikbaar voor het uitvoeren van een globale stresstest. Op 1 januari 2018 zal een stappenplan beschikbaar zijn met wat er in de komende fase verder gestandaardiseerd moet worden en hoe dat wordt aangepakt. Dan zal ook duidelijk zijn wanneer de tweede versie van de gestandaardiseerde stresstest beschikbaar is. Veel partijen beginnen niet bij nul, maar hebben al een vorm van stresstesten uitgevoerd. Deze partijen kunnen in de volgende (zesjaarlijkse) ronde gebruikmaken van de gestandaardiseerde stresstest (zie ook artikel 'Helft van gemeenten al bezig met stresstest').

Doorkijk

Voor Waterveiligheid kwam onder meer het voornemen aan de orde van het Hoogwaterbeschermingsprogramma, dat werkt aan het Deltaplan Waterveiligheid om voor het eerstvolgende voortrollende programma 2019-2024 voor het eerst een programma met een doorkijk van zes extra jaren (twaalf jaar programmering) te maken, waarbij de tweede periode van zes jaar (2025-2030) in potlood zal zijn. De Stuurgroep Deltaprogramma ondersteunt deze werkwijze, waarmee de gebieden van het Deltaprogramma vanaf volgend najaar ook voor deze programmering ‘in potlood’ meekoppelkansen in beeld kunnen brengen.
Voor Zoetwater laat de nieuwe routekaart zien hoe er wordt toegewerkt naar het Deltaplan Zoetwater fase 2 (2022-2027) en de bestuurlijke mijlpalen daarin. Het Bestuurlijk Platform Zoetwater besprak onlangs het derde ijkmoment en constateerde dat het aantal gebiedsuitwerkingen voor Zoetwater blijft groeien. Wel zijn er verschillen tussen de regio’s (zie ook artikel ‘Meer gebiedsuitwerkingen Zoetwater’).

Voor de uitvoering van de deltabeslissing IJsselmeergebied is een belangrijke mijlpaal op handen: de vaststelling van peilbesluit. Het ontwerp besluit heeft ter inzage geleden en de termijn voor het indienen van zienswijzen is afgelopen (zie artikel 'Peilbesluit IJsselmeergebied'). In het Rivierengebied zijn de inspanningen gericht op besluitvorming in 2018 voor zowel de Rijn als Maas over de Lange Termijn Ambitie Rivieren.

Governance Ruimtelijke Adaptatie

De koepels maken de lokale en regionale samenwerkingsverbanden voor Ruimtelijke adaptatie inzichtelijk. Dit is het werkniveau waarop partijen zorgen dat de kwetsbaarheden van extreme weersomstandigheden in beeld worden gebracht, Ruimtelijke adaptatie wordt verankerd in eigen beleidsplannen en men concreet aan de slag gaat met de opgaven en maatregelen. In de Stuurgroep Ruimtelijke adaptatie van 24 januari wordt een landsdekkend beeld gepresenteerd dat wordt samengesteld uit afspraken die gemeenten, waterschappen en provincies in de regio’s hebben gemaakt of nog gaan maken. De verbinding tussen het concrete werkniveau en het nationale niveau van het Deltaprogramma wordt gelegd op het niveau van acht gebiedsoverleggen die hebben aangegeven over RA te willen rapporteren.

Deltacongres

De Stuurgroep blikte terug op een geslaagd Deltacongres 2017 in Leeuwarden. De Deltaparade kende dit jaar een aantal positieve vernieuwingen. Voor een volgende editie op 1 november 2018 zullen deze worden doorgezet en zal ook de opzet van de parallelsessies worden vernieuwd. De film Overal in Nederland aan de slag#2, die op het Deltacongres werd gepresenteerd is nu ook met Engelse ondertiteling beschikbaar (zie onder).

De oproep tijdens het congres van Maarten Hajer voor meer ruimte voor veen viel bij de leden van de stuurgroep in goede aarde. In diverse regio’s wordt al gewerkt aan deze problematiek. De Stuurgroep constateert dat een gedegen analyse en een programmatische aanpak nodig zijn. Bodemdaling vergroot de opgaven van het Deltaprogramma. De Waterschappen hebben een belangrijke sleutel in handen als het gaat om maatregelen in het watersysteem; de provincies hebben een belangrijke sleutel in handen als het gaan om het ruimtelijk beleid in de gebieden waar bodemdaling speelt. De stresttesten die ten gevolge van het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie worden uitgevoerd geven ook inzicht in het effect van de bodemdaling op de kwetsbaarheden van wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen en de gevolgen daarvan op de ruimtelijke inrichting. Binnen het Deltaprogramma ligt hiermee de lead voor het thema bodemdaling het meest logisch bij het deelprogramma Ruimtelijke adaptatie. De Stuurgroep Ruimtelijke adaptatie komt met een voorstel naar de Stuurgroep Deltaprogramma op welke wijze het thema bodemdaling meegenomen zou kunnen worden binnen het totaal van het Deltaprogramma.