Van een min een plus maken

Het waterpeil in het IJsselmeer gaat veranderen. Dit heeft mogelijk gevolgen voor de Friese kust, door het verder afkalven van buitendijkse natuurgebieden en stranden. Vanuit het Deltafonds reserveert het Rijk 12 miljoen euro voor herstelwerkzaamheden. Daarmee biedt het nieuwe peilbesluit ook kansen.

Provincie Fryslân, gemeenten Súdwest-Fryslân en De Fryske Marren, Wetterskip Fryslân, It Fryske Gea én het Rijk werken samen aan een plan om dit geld optimaal in te zetten. Hierbij kijken zij nadrukkelijk naar koppelkansen. Onder de noemer Koppelkansen Friese IJsselmeerkunst zoeken rijk en regio samen naar een antwoord op de vraag hoe herstelwerkzaamheden zijn te combineren met verbeteringen op het gebied van recreatie, natuur, cultuurhistorie en visserij.

Dat is geen sinecure. De kuststrook loopt van de Afsluitdijk tot Lemmer er beslaat bijna 60 kilometer. Met deze opdracht zijn de overheidspartijen in 2016 aan de slag gegaan. Gedeputeerde Sander de Rouwe van de provincie Fryslân: ‘We krijgen de kans om iets terug te doen voor ons kustgebied. Deze kans moeten we grijpen. Goede samenwerking tussen overheden, ondernemers en inwoners is daarbij van groot belang.’ Op dit moment zijn er negen (natuur)maatregelen benoemd die erosie van de kust tegengaan. Daarnaast zijn er diverse koppelkansen geïnventariseerd.

Tijdens schetssessies hebben ondernemers, bedrijven en belangenvertegenwoordigers aangegeven welke koppelkansen er zijn aan de Friese IJsselmeerkust.

Haalbaarheid en financiën

De volgende stap is om te onderzoeken of de benoemde maatregelen realistisch en haalbaar zijn. Dit geldt voor zowel de natuurprojecten als de koppelkansen. Bij het onderzoek wordt onder meer getoetst op draagvlak, techniek, vergunningen en kosten. Die kosten zijn belangrijk, want het rijk financiert alleen de herstelwerkzaamheden. De regio is dus ook zelf aan zet om bij te dragen aan de kansen waarin ze gelooft. In het voorjaar van 2018 komt het projectteam met een voorstel. Dit is een integraal pakket aan realistische maatregelen waar maatschappelijk en financieel draagvlak voor is. Dan is het aan de bestuurders. Alles met één doel voor ogen: de Friese IJsselmeerkust nog mooier en sterker maken.

Meer weten? www.fryslan.frl/ijsselmeer

Warkumerwaard

De Warkumerwaard is een natuurgebied aan het IJsselmeer, voor de kust bij Workum. Buiten de dijk ligt hier een brede strook kruidenrijke graslanden net boven het IJsselmeerpeil. Hier broeden en foerageren elk jaar honderden paartjes weidevogels. De rand van de dijk bestaat uit schelpenbanken waar sterns en kluten broeden. Het nieuwe peilbeheer versterkt twee problemen die de natuur hier al heeft. Door erosie verdwijnt de strook met graslanden in het IJsselmeer. In het voorjaar wordt het risico op overstroming van dit laaggelegen land groter. De nesten en kuikens die er zijn dreigen dan te verdrinken. Beheerder It Fryske Gea heeft al maatregelen bedacht om erosie tegen te gaan en natuurwaarden te herstellen. Het vergroten van de buitenwaard en ophogingen in het terrein zullen het risico op overstromingen sterk verminderen. Daarnaast zijn er bij Workum kansen voor recreatie en toerisme die hieraan gekoppeld kunnen worden. In het surfgebied bij It Soal ontstaan zandbanken die een gevaar opleveren voor de surfers, terwijl de vaargeul steeds volloopt met zand. Daarom is er nu een plan om de stroming van water en zand zo aan te passen dat de problemen in het recreatiegebied verminderen én om de natuur van de Warkumerwaard te versterken.

De Warkumerwaard is een vogelrijk gebied