Foto Ed Lonnee

In het noorden van de provincie Noord-Holland, nabij Anna Paulowna, ligt de Oostpolder. De agrariërs in deze polder richten zich op het telen van akkerbouwgewassen en bloembollen. Met een stijgende zeespiegel en een dalende bodem ligt verzilting op de loer. Reden temeer voor de start van een gebiedsproces zoetwaterbeschikbaarheid.

In dit proces trekt Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) samen met stakeholders lering uit het verleden, wordt kennis opgedaan in het heden en wordt samen met gebruikers in het gebied plannen gemaakt voor de toekomst, zodat de Oostpolder klaar is voor klimaatverandering.
Belangrijk onderdeel is dat agrariërs hun ervaringen met betrekking tot de waterbeschikbaarheid in het verleden delen met het hoogheemraadschap, bijvoorbeeld ten aanzien van verdroging of verzilting. Niet minder belangrijk in verband met de bewustwording is dat de agrariërs op dit moment zelf de verzilting in de sloten meten. Het hoogheemraadschap voorziet hierin met het instrument Inlaat op Maat. Informatie die hieruit voortvloeit is bruikbaar bij het interpreteren van de klimaatscenario’s en bespreken van de gevolgen hiervan voor de toekomst, wat HHNK samen met gebiedsstakeholders doet. Kernvraag daarbij is: wat gebeurt er met betrekking tot vraag en aanbod van water in het gebied?

Waterbeschikbaarheid

De Waterbeschikbaarheid (voorheen Voorzieningenniveau) geeft informatie over de beschikbaarheid van zoet water en de kans op watertekorten in een bepaald gebied in normale en droge situaties. In gebiedsprocessen met gebruikers, zoals in de Oostpolder, maakt HHNK de informatie samen met de gebruikers inzichtelijk. De agrariërs vertellen wat voor ervaringen ze hebben en met de kaarten op tafel wordt het gebied doorgenomen om de knelpunten te vinden. Vervolgens zorgt het hoogheemraadschap voor een watersysteemanalyse waarin de toekomstscenario’s zijn opgenomen. Hierdoor wordt de gebruiker zich bewust van watertekorten en eventueel te treffen maatregelen door zowel het hoogheemraadschap als de gebruiker.

Inlaat op maat

Samen met de agrariërs meet HHNK het zoutgehalte in het oppervlaktewater in de Oostpolder, ofwel Inlaat op Maat. Met een sensor aan de mobiele telefoon worden de geleiding en het zoutgehalte bepaald. Een app op de telefoon zorgt ervoor dat de locatie en de gemeten waarden in een database opgeslagen worden. Deze gegevens vullen de watersysteemanalyse aan. De inzichten helpen de agrariër bewust te worden van verzilting en de urgentie om maatregelen te nemen om de gevolgen van zout- en droogteschade te beperken. Meer informatie: http://www.oostpoldermeet.nl./.

Spaarwater

In het project Spaarwater test HHNK op verschillende plaatsen in Noord-Nederland zoetwatermaatregelen, wat helpt bij het zo klimaatbestendig en zelfvoorzienend mogelijk telen. In Breezand bijvoorbeeld wordt getest hoe goed zoet water in de zoute ondergrond kan worden opgeslagen door dit water van het perceel op te vangen en dit te infiltreren. Deze maatregelen zijn ook in andere gebieden in Nederland toepasbaar. In het gebiedsproces van de Oostpolder worden de kosten en baten van deze maatregelen beoordeeld en stellen agrariërs en hoogheemraadschap de aantrekkelijkheid van deze maatregelen vast. De eerste voortekenen zijn gunstig. Na de sessie waarin de maatregelen vanuit Spaarwater gepresenteerd werden, groeide de belangstelling en staan de eerste agrariërs in de startblokken om aan de gang te gaan.

Kortom, klaar zijn voor toekomst is ervaringen en nieuwe technieken met elkaar delen en van elkaar leren.

Meer informatie: www.spaarwater.com