‘Welkom in het nieuwe klimaat’ zei weerman Gerrit Hiemstra enkele maanden geleden toen er zich weer een bijzondere situatie in het weer voordeed. In deze extra editie van Deltanieuws, geheel gewijd aan het thema ruimtelijke adaptatie, stelt Stefan Kuks, voorzitter van de Stuurgroep Ruimtelijke Adaptatie, dat de waterschappen waarschuwen voor schade door extreme regenval en langdurige droogte, die tot 2050 kan oplopen tot 71 miljard euro.

Ik kan het niet vaak genoeg benadrukken: de urgentie is zeer groot om in een nog hoger tempo maatregelen te nemen om Nederland aan te passen aan de gevolgen van klimaatverandering.

Al eerder is aangekondigd dat het Deltaprogramma 2018, dat op Prinsjesdag aan de Tweede Kamer zal worden aangeboden, het eerste Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie zal bevatten. We zijn binnen het deltaprogramma hard bezig met het maken van dat eerste plan. Dit Deltaplan gaat over het klimaatbestendig inrichten van ons land om de extremen van de natuur te kunnen opvangen. Het plan geeft de kaders aan om per gemeente, gebied en regio maatregelen te kunnen nemen. De weersextremen kennen geen provincie- of stadsgrenzen en kondigen zich niet altijd van te voren aan. Bovendien zullen de maatregelen per locatie verschillen en zullen er vele partijen betrokken zijn, van besturen tot burgers en bedrijven. Dit vraagt om een bijzondere manier van samenwerken voor bestuurders, planners en ontwikkelaars, maar ook voor bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Daarmee hebben we in het deltaprogramma inmiddels de nodige ervaring opgedaan.

De evaluatie van de Deltawet, vorig jaar zomer, liet zien dat de aanpak van het Deltaprogramma werkt en breed gewaardeerd wordt. Tegelijkertijd bleek dat de aanpak op het gebied van Ruimtelijke Adaptatie nog te vrijblijvend was. Ook de Tweede Kamer heeft om aanvullende maatregelen gevraagd. Hieraan wordt gehoor gegeven. Momenteel werken veel betrokkenen en deskundigen met verve aan dit Deltaplan, dat vanaf 2018 – naast de Deltaplannen Waterveiligheid en Zoetwater – een vast onderdeel van het Deltaprogramma zal zijn. Het Deltaplan geeft ons handvatten om te werken aan een klimaatbestendig en waterrobuust ingericht Nederland, waar schade, door hitte, wateroverlast, droogte en overstromingen in de steden en in ons landelijk gebied, zoveel mogelijk beperkt blijft. Stefan Kuks (Unie van Waterschappen) en Andries Heidema (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) leiden de stuurgroep Ruimtelijke Adaptatie, Sofie Stolwijk is de projectleider namens de partners van het Deltaprogramma. Ook hierin zie je de bijzondere aanpak en het grote onderlinge vertrouwen.

Op het gebied van samenwerking valt veel winst te behalen. Gedeeld eigenaarschap en een actieve betrokkenheid van de omgeving zijn voorwaarden om vooruit te komen. Dat vraagt om sterke bestuurders en projectleiders die hun bevlogenheid weten te combineren met vasthoudendheid en creativiteit. We staan voor de uitdaging om verschillende werelden bij elkaar te brengen. Wat kunnen we van elkaar leren? Het gaat er daarbij om dat we de mensen die zich in de haarvaten van de organisaties bevinden doordrongen krijgen van de noodzaak van een water adaptieve inrichting - zoals de medewerker water, de ruimtelijke ordening-ambtenaar, de landschappelijk ontwerper, de openbare ruimte-beheerder, de woningbouwcorporatie en de projectontwikkelaar. We willen ze vooral met elkaar laten samenwerken om de doelen die we gaan afspreken te halen. Daaruit ontstaan prachtige projecten. Het gaat vaak al om kleine slimmigheden die alleen mogelijk zijn bij sectoroverstijgende samenwerking. Als bijvoorbeeld een straat vernieuwd moet worden, zorg dan dat je maatregelen neemt zodat het overvloedige regenwater beter kan worden afgevoerd naar een bassin. Ook het Deltaplan zelf is een resultaat van sectoroverstijgende samenwerking. Het wordt een plan dat jaren en misschien wel decennia doorloopt. Het werk aan onze delta is nooit af.

Ik nodig de lezers van Deltanieuws uit om met regelmaat te kijken op https://ruimtelijkeadaptatie.nl/deltaplan-ra/

Bestuurders, beleidsmakers, politici, technici, ontwikkelaars, burgers: samen kunnen we Nederland klimaatbestendig maken.

Wim Kuijken, deltacommissaris